Ìtúùmɔ̀:

èkùlù

Ohũ̀ /do do do/

ɔ̀ɾɔ̀ oɾúkɔ

Ɛɾɔ̃ Oní-k͡pátákò (Cephalophus niger)

  • ɛɾɔ̃ tí iɾũ aɾa’a ɾɛ̀’ɛ́ máa ń dú àjàfi fṹ iɾũ tí ŋ͡wɔ́ máa ń k͡puk͡pa ɾúsú-ɾúsú ní àtàɾìí’i ɾɛ̀ àti iɾũ ní iwád͡ʒú dé ɔɾũ̀ tìí ŋ͡wɔ́ máa ḿ bɛ d͡ʒu iɾũ ìjòókù aɾa lɔ; akɔ’ɔ ɾɛ̀ nìkɔ̃ ni ó máa ń làwo, ɛɾɔ̃ nɔ́ɔ̀’ɔ́ sì kèéɾé dád͡ʒú-dád͡ʒú d͡ʒu gìdì-gìdì, ó sì fi ìba díɛ̀ kèéɾé d͡ʒu ewúɾɛ́ lɔ, ʃùg͡bɔ̃̀ɔ̃́ ó tóbi d͡ʒu èsùúɾó ní ìba díɛ̀

    Èkùlù. cuatrok77 (CC BY-SA 2.0)
    Iɾũ k͡puk͡pa àtàɾìí’i èkùlù. Brent Huffman / UltimateUngulate (None)
    Iɾũ k͡puk͡pa àtàɾìí’i èkùlù. Valerie Abbott (ucumari) (None)
    Iwád͡ʒú ìɾòɾɛ̀ɛ́’ɛ èkùlù. Brent Huffman / UltimateUngulate (None)
    ‘Mo ɾò wìí k͡pé ɛɾɔ̃ tí mo ɾí ní ìg͡bɛ̀ɛ́ tí ó sɔg͡bɛ̀ oko’ò mìí d͡ʒɛ́ èkùlù ní ìtoɾí’i k͡pé iɾũ aɾa’a ɾɛ̀’ɛ́ dúdú àti k͡pé ìŋ͡wɔ̀’ɔ ɾɛ̀ kò tòó ti gìdì-gìdì.’
    Ìbàátɔ̃:

Ɛ̀k͡pɔ̃̀ɔ̃́ Ɔdɛ

Èkùlù, a mú ɔbɛ̀’ɛ́ sè ɾuku.

Òwe

  • Àg͡bà mɛ́ɛ̀ta kì’í í ʃi èkùlù’ú k͡pè: bí ɔ̀kɔ̃̀ɔ̃́ k͡pe ‘ekùlu’, èked͡ʒì’í á ní ‘ekulu’, ɛ̀kɛtàá á ní ‘èkùlù’.

  • Ɛɾɔ̃ko t’ó g͡bɔ̃́ bíi ad͡ʒá kò sìí, èjìí tí ó wèɾè bíi ɛʃĩ kò wɔ́ɔ̀k͡pɔ̀; ad͡ʒá bímɔ’ɔ ɾɛ̀ sìílɛ̀, ó ń lɔ ki ɔmɔ èkùlù mɔ̀ɔ́lɛ̀; ɛʃĩ́ bímɔ tiɾɛ̀ sìílɛ̀, ó ḿ fi ɛ̀hĩ̀ k͡pɔ̃ ɔmɔ ɛlò mìíɾɔ̃̀ ɾe oko.

  • Adìtɔ̃mɔ́ èsùúɾó: ó ní èkùlù l’òó bí ìjàá òũ.