Ìtúùmɔ̀:

sèsèé

Ohũ̀ /do domi/

ɔ̀ɾɔ̀-oɾúkɔ

Koɾíko (Leersia hexandra ?)
  • 1 ɔ̀kɔ̃ nínú koɾíko méèd͡ʒì tìí a fi máa ń hũ ɛní tí a ń k͡pè nìí sánɔ́, èjìí tí koɾíko ked͡ʒì’í d͡ʒɛ́ ɛ̀g͡bɔ̀

    Ìhù sèsèé ní àbàtà. (Misisíbì, Ìʃɔ̀kɔ̃ Ìkpĩ̀ĩ́lɛ̀ Amɛ́ɾíkà) © R. H. Mohlenbrock
    Ìtɔ̃̀nɔ̀ɔ́ tĩtĩ̀tĩ̀ĩ́ àti gaga sèsèé. © Bruce A. Sorrie
    Ìtɔ̃̀nɔ̀ɔ́ tĩtĩ̀tĩ̀ĩ́ sèsèé. © Roger & Alison Heath
    Ìtɔ̃̀nɔ̀ɔ́ sèsèé. © Roger & Alison Heath
    Ìɾìí tímɔ́-tímɔ́ ìsàlɛ̀ gaga sèsèé. © Roger & Alison Heath
    Ìɾìí tímɔ́-tímɔ́ ìsàlɛ̀ ɔɾũ̀ sèsèé. © Roger & Alison Heath
    ‘Wá, bá mi lɔ’ɔ hú sèsèé tí mo lè fi hũ sánɔ́!’
    =
    ‘Wá, bá mi lɔ’ɔ hú sèsèé tí mo lè fi ŋ͡wu sánɔ́!’

ɔ̀ɾɔ̀-oɾúkɔ

Ewéko (Sphenostylis stenocarpa)
  • 2 ɛ̀g͡bĩ̀ ɔdṹmɔ́dṹ tí ó máa ń jí ɛ̀g͡bĩ̀ mìíɾɔ̃̀ kàá àti lè ɾòó tó’ó já ìtɔ̃̀ʃɔ̃̀ Oòɾũ̀ fũ̀ṹ ìdàg͡bàsòókè’e ɾɛ̀, tí ó máa ń tɔ̃ ìtɔ̃̀nɔ̀ɔ́ alá-àwɔ̀ àlùkò fɛ́ɛ́ɾɛ́fɛ́, tí ó tṹ máa ń ta ɛta tí ó d͡ʒɔ ɛta’a kúkúǹdùkùú, tí ó sì tũ̀ṹ ní iɾú tí ó ʃeé sè d͡ʒɛ bíi ti ɛ̀wà, àjàmɔ̀k͡pèé a ní láàti kɔ́kɔ́ bu omi ɾĩ’ĩ fṹ bíi wákàtìí méd͡ʒìlàá kí ó baà ɾɔ̀, èjìí tí ó lè fi tètè sè

    Ɛ̀gbĩ̀ sèsèé. © Olúbùsàáyọ̀ O. Olúwọlé
    Ewé’e sèsèé. © Lari Merrett
    Ìtɔ̃̀nɔ̀ɔ́ sèsèé. © Lari Merrett
    d͡ʒòd͡ʒòlòó ɛta sèsèé. © Lari Merrett
    Iɾú àwɔ̀ oɾíìʃìíɾíìʃìí (òkè àti ìsàlɛ̀) àti àgbà ɛta (ààɾĩ) sèsèé. © Babáṣọlá D. Adéwálé
    ‘Sèsèé ni ũ óò sè d͡ʒɛ ní alɛ́ ònìí, ɛta àti iɾú k͡pɛ̀lùú.’

Òwe

  • Kàkà kìí eku máà d͡ʒɛ sèsèé, [òũ̀ṹ] á fi ʃe àwàdànù.

  • Àdàbà kò d͡ʒ[ɛ] ɛ̀k͡pà. Kɔ̃̀nɔ̀-kɔ̃nɔ kò d͡ʒɛ sèsèé.