Ìtúùmɔ̀:

sòbìjà

Ohũ̀ /do do do/

ɔ̀ɾɔ̀-oɾúkɔ

(Dracunculus medinensis)
  • Sòbìjà àwɔ̀ɔ́ká ní abɛ́ awɔ ak͡pá obĩ̀ɾĩ. © P. H. Bohr
    Ŋ͡wɔ́ ɾa sòbìjà kàá ìʃàánɔ́ àti fà’á d͡ʒáàde ní eg͡bò ɔɾũ̀ ɛsɛ̀ ɛnì kɔ̃. © C.D.C (P.H.I.L)
    Ŋ͡wɔ́ jɔ ɔk͡pa tí ŋ͡wɔ́ fi ra sòbìjà kàá lɛ́-ɛ̀hĩ̀ tìí ŋ͡wɔ́ fṹ taũwíd͡ʒí’i ɾɛ̀ d͡ʒáàde ní ìdìí, ó wáá ɾí k͡pák͡pálá. © Otis Historical Archives of “National Museum of Health & Medicine” (OTIS Archive 1)
    Ìɾìí tímɔ́-tímɔ́ taũwíd͡ʒí’i sòbìjà. © Mae Melvin / C.D.C
    Akɔ’ɔ sòbìjà tìí ɛ̀dàá èèɲɔ̀ ti ŋ͡wɔ̀, tí ó gũ̀ d͡ʒu akɔ’ɔ sòbìjà ìjòókù lɔ, kò d͡ʒu sɛ́ńtímítà mɛ́ɛ̀ɾĩ (4cm) lɔ, ʃùg͡bɔ̃̀ɔ̃́ abo’o sòbìjà máa ń gũ̀ tòó ɔgɔ́ɔ̀ta sí àádɔ́ɔ̀ɾũ̀ṹ sɛ́ńtímítà (60–90 cm).
    • ‘A ti fɛ́ɾɛ̀ k͡paɾũ àìsɔ̃̀ sòbìjà fũ̀ṹ ɛ̀dàá aɾá ajé, ʃùg͡bɔ̃̀ɔ̃́ a g͡bɔ́ k͡pé ó ʃì mùú èèɲɔ̀ mɛ́ɛ̀dógṹ àti ɔ̀tàlèélɛ́g͡bɛ̀ta ólé mɔ́kɔ̃̀làá (671) ɛɾɔ̃ ní ɔdṹ ɛg͡bɛ̀wàá ólé mɛ́ɾĩ̀lèélógṹ (2024).’

Òwe

  • Bí sòbìjà’á jíóò bàá dég͡bò, àlùgɔ̃̀m̀bìí l’àá ké sí.